Түрээсийн гэрээний загвар
Түрээсийн гэрээгээр Түрээслүүлэгч эд хөрөнгөө Түрээслэгчид тодорхой хугацаагаар ашиглуулж, түрээсийн төлбөр авна. Орон сууц, оффис, агуулах, автомашин, тоног төхөөрөмжид адил хэрэглэгдэнэ. Гэрээ дуусахад эд хөрөнгийг буцаан хүлээлцэх акт үйлдэх нь маргаанаас сэргийлэх хамгийн найдвартай арга.
Гэрээнд заавал орох заалтууд
- Түрээслэх эд хөрөнгийн нэр, хаяг, байршил, тоо хэмжээ, одоогийн байдал
- Түрээсийн хугацаа, сунгах журам
- Сарын түрээсийн төлбөр, төлөх хугацаа, төлбөр өсгөх нөхцөл
- Баталгааны төлбөр (депозит) — хэмжээ, буцаах нөхцөл, суутгах үндэслэл
- Ашиглалтын зориулалт, гуравдагч этгээдэд дамжуулан түрээслүүлэх эсэх
- Урсгал засвар хэн хариуцах, их засвар хэн хариуцах
- Ашиглалтын төлбөр (цахилгаан, дулаан, ус) хэн төлөх
- Гэрээ цуцлах — урьдчилан мэдэгдэх хугацаа, эд хөрөнгө буцаан хүлээлцэх
Түгээмэл алдаа
Эдгээр нь маргааны хамгийн түгээмэл эх үүсвэрүүд.
Эд хөрөнгийн одоогийн байдлыг тэмдэглээгүй
Түрээслэхийн өмнөх байдлыг (гэмтэл, элэгдэл, тоолуурын заалт) хавсралтад бичиж, боломжтой бол зурган баримттай болгох. Үгүй бол баталгааны төлбөр буцаахад маргалдана.
Баталгааны төлбөр буцаах нөхцөлийг заагаагүй
Ямар тохиолдолд хэдийг суутгахыг тодорхой заах хэрэгтэй. «Хэвийн элэгдэл суутгалд орохгүй» гэсэн заалт түрээслэгчийг хамгаална.
Засварын хариуцлагыг хуваагаагүй
Урсгал засвар (лааз солих, жижиг гэмтэл) түрээслэгч, их засвар (дулаан, сантехникийн систем) түрээслүүлэгч гэж хуваах нь практикт хамгийн тогтвортой.
Цуцлах мэдэгдлийн хугацаа байхгүй
Аль нэг тал гэнэт цуцалбал нөгөө талд бодит хохирол учирна. 30 хоногийн урьдчилсан мэдэгдэл нь Монголын практикт хүлээн зөвшөөрөгдсөн жишиг.
Түгээмэл асуулт
Түрээсийн гэрээг нотариатаар батлуулах шаардлагатай юу?
Ерөнхийдөө шаардлагагүй — талууд гарын үсэг зурснаар хүчин төгөлдөр болно. Гэхдээ үл хөдлөх хөрөнгийн урт хугацааны түрээсийг эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлд бүртгүүлбэл гуравдагч этгээдийн өмнө хамгаалалттай болно.
Баталгааны төлбөр хэд байх нь зөв бэ?
Хуулиар хязгаар байхгүй. Монголд орон сууцны түрээсэд 1–3 сарын түрээстэй тэнцэх хэмжээ түгээмэл. Гэрээнд буцаах хугацаа (жишээ нь хүлээлцсэнээс хойш 5 хоногт) заавал заана.
Түрээслүүлэгч гэрээний хугацаанд төлбөрөө нэмэгдүүлж болох уу?
Зөвхөн гэрээнд ийм нөхцөл заасан бол. Заагаагүй бол хугацаанд нь өөрчлөх боломжгүй — талууд бичгээр нэмэлт тохиролцоо хийж байж өөрчилнө.
Гэрээ дуусахад юу хийх ёстой вэ?
Эд хөрөнгийг буцаан хүлээлцэх акт үйлдэж, байдлыг нь тэмдэглэн, тоолуурын заалт авч, баталгааны төлбөрийн тооцоог хийнэ. Актгүйгээр буцаавал хожим гэмтлийн маргаан үүсэх эрсдэлтэй.
Энэ хуудсан дахь мэдээлэл нь ерөнхий тайлбар бөгөөд хууль зүйн зөвлөгөө биш. Онцгой нөхцөл байдалтай гэрээнд мэргэжлийн хуульчаас зөвлөгөө авахыг зөвлөж байна. (tureesiin geree zagvar)